Antik Bir Devrim
MÖ 3. yüzyılda kurulan Pergamon, Attalos Hanedanlığı döneminde Helenistik dünyanın en önemli kültür merkezlerinden biri haline geldi.
"Zirvedeki antik miras."
Pergamon, bugün İzmir'in Bergama ilçesinde yer alan; Helenistik, Roma, Doğu Roma ve Osmanlı katmanlarını üst üste taşıyan bir antik kenttir. "Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı" 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.
MÖ 3. yüzyılda kurulan Pergamon, Attalos Hanedanlığı döneminde Helenistik dünyanın en önemli kültür merkezlerinden biri haline geldi.
Mısır'ın papirüs ambargosuna karşı Pergamon'da geliştirilen parşömen, bilginin kalıcılığını sağlayarak insanlık tarihini değiştirdi. Kelimenin kökeni de kentin adıdır: pergamena.
200.000 parşömen tomarına ev sahipliği yapan Pergamon Kütüphanesi, İskenderiye'nin en büyük rakibi ve antik dünyada bilginin korunduğu en büyük merkezlerden biriydi.
Roma İmparatorluğu'nun Asya eyaletine ilk başkentlik yapan şehir, bu dönemde mimari ve sanatsal açıdan zirveye ulaştı.
Orta Çağ'da bir piskoposluk merkezi olan kent, savunma amaçlı surlarla çevrilerek tepedeki çekirdek yapısını korudu.
14. yüzyılda Türk hakimiyetine giren Bergama, antik mirasla iç içe yükselen camiler, hanlar ve hamamlarla çok katmanlı bir kimlik kazandı.
Akropol'den Asklepion'a, Kızıl Avlu'dan Osmanlı dönemi yapılarına: Pergamon antik kentinde ve Bergama merkezinde gezilecek başlıca noktalar.
Bergama'nın zirvesinde yer alan Pergamon Akropolü, dünyanın en dik antik tiyatrosuna ev sahipliği yapar. Bu mühendislik harikası, 10.000 kişilik kapasitesiyle vadiyi kucaklar.
Antik dünyanın en önemli sağlık ve tedavi merkezlerinden biri. Kapısında "Buraya ölümün girmesi yasaktır" yazardı.
Mısır tanrılarına adanmış devasa bir tapınak. Roma dönemi tuğla mimarisinin dünyadaki en görkemli örneklerinden biridir.
14. yüzyıldan günümüze ulaşan bu zarif tuğla kule, şehrin Türk-İslam kimliğinin Bergama'daki en eski ve köklü izlerinden biridir.
Yıldırım Bayezid tarafından 1399'da yaptırılan cami, erken Osmanlı mimarisinin zarafetini ve Türklerin şehre kattığı ruhu yansıtır.
Yüzyıllardır kentin nabzının attığı Arasta, dar sokakları ve geleneksel dükkanlarıyla Bergama'nın modern hayatı içinde tarihin nefes aldığı eşsiz bir ticaret bölgesidir.
Bergama mutfağı, Kozak yaylasının ürünleri ile Ege'nin zeytinyağlı geleneğinin buluştuğu yerde durur. Kentin coğrafi işaret tescilli lezzetleri ve sofrasından eksik olmayan tatlar:
Kentin imza lezzeti ve coğrafi işaret tescilli ürünü. Kendine özgü baharat dengesi ve ızgara pişirimiyle Bergama'yı çevresindeki köfte geleneklerinden ayırır.
Kozak yaylasında otlayan koyunların sütünden yapılan, tulumda olgunlaştırılan tescilli peynir. Yaylanın bitki örtüsü peynire keskin ve tanınabilir bir karakter verir.
Bergama'nın tescilli ürünlerinden. Yörenin tatlılarının, pilavlarının ve dolmalarının temelinde bu fıstık vardır; kentten alınabilecek en kalıcı hediyeliklerden biridir.
Bergama'ya özgü, nohutlu iç harcıyla hazırlanan börek. Kentin fırın ve esnaf lokantası kültürünün en bilinen örneği, sabahtan öğlene uzanan bir sofra klasiği.
Patlıcan ve biberin zeytinyağıyla buluştuğu Ege yemeği. Bergama sofrasında mevsimine göre farklı hallerde karşınıza çıkar; yörenin sebze ve zeytinyağı geleneğinin özeti gibidir.
Olgunlaşmamış üzümden elde edilen ekşi içecek. Yaz sıcağında serinletici olarak içilir, mutfakta ise yemeklere ekşilik vermek için kullanılır — Kozak'ın üzüm coğrafyasının şişeye girmiş hali.
Evet. Pergamon, bugünkü İzmir'in Bergama ilçesinde yer alan antik kentin adıdır. "Bergama" ismi doğrudan Pergamon'dan türemiştir; antik kent ile modern şehir iç içe geçmiş durumdadır.
Pergamon, 200.000 tomarlık kütüphanesi, parşömen kağıdının geliştirildiği yer olması, dünyanın en dik antik tiyatrosunu barındıran Akropolü ve antik dünyanın önde gelen sağlık merkezi Asklepion ile tanınır.
Akropol ve antik tiyatro, Asklepion, Kızıl Avlu, Ulu Cami, Selçuklu Minaresi ve Tarihi Arasta Bergama'da öncelikli olarak gezilmesi gereken yerlerdir.
Coğrafi işaret tescilli Bergama köftesi, Bergama tulum peyniri ve Kozak çam fıstığı kentin öne çıkan lezzetleridir. Bunların yanında nohutlu börek, çığırtma ve serinletici koruk suyu Bergama sofrasının vazgeçilmezleri arasındadır.
Evet. "Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı" 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.
Mısır, Pergamon Kütüphanesi'nin İskenderiye ile rekabetini engellemek için papirüs ihracatına ambargo uyguladı. Pergamonlular buna karşılık hayvan derisinden üretilen parşömeni geliştirdi ve bilginin kalıcılığını sağladı.